TÜROB Başkanı Müberra Eresin: "Turizmde kalıcı istihdam için destek şart"

Türkiye’de SGK verilerine göre turizm sektöründe kayıtlı olarak 1 milyon 463 bin kişi istihdam ediliyor. Bunun 429 bini konaklama sektöründe görev alırken, 921 bini yiyecek-içecek hizmetleri, 44 bini havayolu taşımacılığı ve 68 bini de seyahat acenteciliği alanında çalışıyor.

TURİZM SEKTÖRÜ İSTİHDAMIN LOKOMOTİFLERİNDEN
Tabloya göre turizmin toplam istihdamın yaklaşık yüzde 9’unu oluşturduğu ve Türkiye ekonomisinin en önemli istihdam kaynaklarından biri olduğu görülüyor. Ancak turizm istihdamı, sektörün doğası gereği mevsimsel dalgalanmalardan ciddi oranda etkileniyor. Özellikle yaz döneminde çalışan sayısı artarken, sezonun sona ermesiyle birlikte istihdamda gerileme yaşanıyor.

İHTİYACA GÖRE KAMU DESTEĞİ
Turizmde kalıcı istihdam ile dalgalanmaların önüne geçebilmek için Türkiye Otelciler Birliği (TÜROB) Yönetim Kurulu Başkanı Müberra Eresin yapılması gerekenleri anlattı. Dünya’ya konuşan Eresin, resort oteller ile şehir otellerinin farklı dinamiklere sahip olduğunu vurgularken; “Şehir otelleri yılın ta­mamına yayılan farklı bir ta­lep yapısıyla faaliyet göster­mekte olup, klasik sezonluk istihdam modeli bu işletme­ler için geçerli değildir. Bu nedenle kamu desteklerinin, sektörün farklı segmentle­rinin ihtiyaçlarını gözeten, adil ve dengeli bir yaklaşım­la tasarlanması büyük önem taşımaktadır.” dedi.

İstihdamın sürdürülebilirliğini sadece mali teşviklerle sağlamanın mümkün olmadığını ifade eden Eresin şunları söyledi: “İşletmelerin özellikle kış aylarında da faaliyetleri­ni sürdürebilmeleri için dü­şük sezonda iç turizmi can­landıracak mekanizmala­rın devreye alınması büyük önem taşımaktadır. İç turiz­mi destekleyecek yeni teş­vikler, tatil kampanyaları ve seyahati özendirici uygula­malar sektörün yıl boyunca canlı kalmasına katkı sağ­layacaktır. Sadece dış turiz­me dayalı bir yapıyla sezon dışı istihdamı korumak gi­derek daha zor hale gelmek­tedir. İspanya, İtalya, Fran­sa, Almanya ve İngiltere gi­bi turizmde güçlü ülkelerde iç turizm, dış turizm kadar hatta bazı dönemlerde daha yüksek bir hareketlilik ya­ratmaktadır. Bu ülkelerde iç turizm, sektörün yıl boyun­ca ayakta kalmasını sağlayan en önemli unsurlardan bi­ridir. Türkiye’nin de sürdü­rülebilir turizm hedeflerine ulaşabilmesi için dış pazar­ların yanı sıra güçlü ve canlı bir iç turizm politikası oluş­turması artık stratejik bir zo­runluluktur.”

Son yıllarda sağlık, spor, kültür, gastronomi ve MICE gibi alternatif turizm kanallarındaki gelişmelerin resort destinasyonlarının faaliyet sürelerini uzattığı görülürken, turizmi 12 aya yayma hedefinin henüz tam olarak gerçekleşmediğinin altı çizildi. TÜROB Başkanı, “Mevsimsel çalışma modeli yalnızca istihdamın sürekliliğini değil, aynı zamanda nitelikli iş gücünün sektörde tutulmasını da olumsuz etkilemektedir. Çalışanların sektöre bağlılığının güçlenmesi, mesleki gelişimlerinin desteklenmesi ve hizmet kalitesinin korunabilmesi için yılın tamamına yayılan sürdürülebilir bir çalışma ortamının oluşturulması gerekmektedir. Bu noktada düşük sezonda düzenlenen uluslararası organizasyonlar stratejik önem taşımaktadır.” ifadelerini kullandı.

Kasım ayında düzenlenecek olan COP31 Konferansının önemine de değinen Eresin, bu kapsamda Türkiye’ye yaklaşık 30 bin yabancı ziyaretçinin gelmesinin beklendiğini ifade etti. Eresin, “Bu ölçekte uluslararası etkinliklerin sezon dışı dönemlerde artırılması, yalnızca turizm gelirlerine katkı sağlamakla kalmayacak; işletmelerin daha uzun süre açık kalmasına, istihdamın korunmasına ve sektörün yıl geneline yayılan sürdürülebilirliğine de önemli katkı sunacaktır.” dedi.

‘SGK DESTEĞİNDE SÜRE UZATILSIN’ TALEBİ
Konaklama vergisinin yüzde 2’den 1’e düşürülmesini ve çalışan başına aylık 3 bin 500 liralık SGK prim desteği uygulamasını “olumlu buluyoruz” şeklinde değerlendiren TÜROB Başkanı Eresin, “Bu­nunla birlikte, söz konusu desteğin etkisinin en yüksek seviyeye ulaşabilmesi için uygulama döneminin yeni­den değerlendirilmesinde fayda görüyoruz. Desteğin Mayıs-Aralık 2026 yerine, sektörün en düşük doluluk oranlarıyla faaliyet göster­diği ocak-mayıs dönemini de kapsayacak şekilde uygulan­ması çok daha güçlü bir et­ki yaratacaktır. Özellikle kış aylarında faaliyetini sürdür­meye çalışan oteller açısın­dan bu destek, işletmelerin açık kalmasına ve istihda­mın korunmasına doğrudan katkı sağlayacaktır.” ifadesini kullandı.

“SEKTÖR DİNAMİKLERİNE UYGUN MODELLER HAYATA GEÇİRİLMELİ”
Turizm sektöründe rekabet gücünü ve istihdam kapasitesini artırmak için ilave mekanizmalara ihtiyaç olduğunu da vurgulayan Eresin, son olarak şunları söyledi: “Özellikle şehir otellerinin farklı maliyet ya­pısını dikkate alan uygula­malar geliştirilmeli ve sek­törün dinamiklerine uygun esnek çalışma modelleri ha­yata geçirilmelidir. Mevcut İş Kanunu, turizmin değiş­ken talep yapısıyla tam an­lamıyla örtüşmemekte; baş­ta gençler ve kadınlar olmak üzere birçok kişinin sektöre katılımını zorlaştırmaktadır. Turizmin çalışma gerçekle­rine uygun esnek istihdam modellerinin geliştirilmesi, hem işletmelerin verimlili­ğini artıracak hem de nitelik­li iş gücünün sektörde kalıcı­lığına önemli katkı sağlaya­caktır.”