Turizm gelirleri istatistiğinde yeni hesaplama talebi

Türkiye’nin turizm geliri 2025’in ilk 6 ayına kıyasla bu yıl gerilerken, turistlerin harcama alışkanlıklarında da değişimler yaşanıyor. Turist başına yapılan harcama yükselmesine rağmen, harcamanın turizm ekonomisinin farklı alanlarına yayılımı daraldı.

Türkiye’de turistler bu yılın ilk 6 ayında toplam 25,35 milyar dolar harcadı. Geçtiğimiz yılın aynı döneminde bu tutar 25,42 milyar dolardı. Toplam gelirse sınırlı bir düşüş görülürken, paraların harcandığı sektörlerde ise değişimler gözlemlendi.

HARCAMA ALIŞKANLIKLARI DEĞİŞTİ
Buna göre kişisel harcamalarda konaklama yüzde 15,5, yeme-içme yüzde 8,8, sağlık yüzde 14,5 ve ulaşım harcamaları yüzde 10,2 oranlarında arttı. Buna karşılık diğer mal ve hizmetlere yönelik yapılan harcamalar yüzde 19, spor, eğitim ve kültür harcamaları yüzde 20,4, tur hizmetleri yüzde 12,9 geriledi.

Verilere göre kişisel harcama oranı toplamda yüzde 1 artı. Ancak konaklama harcamaları hesaptan çıkarıldığında, konaklama dışındaki kişisel harcamaların yaklaşık yüzde 1,25 oranında gerilediği görüldü.

Bu tablo turistlerin Türkiye’de daha fazla harcamasına rağmen, harcama yaptıkları alanların farklılaştığını gösteriyor. Harcamalarda otel ve yeme-içme sektörleri yoğunlaşırken; kültür, eğlence ve alışveriş gibi alanların payı ise düşüyor.

TURİZM EKONOMİSİNİN YAYILIM ETKİSİ ZAYIFLIYOR MU?
Bu değişim turizm gelirinin ekonomiye ne ölçüde yayıldığı ile ilgili tartışmaları beraberinde getirirken, turist harcamalarının konaklama çevresinde yoğunlaşması turizmin ekonomiye yayılım etkisinin zayıflama riskini barındırıyor.

Dolayısı ile sektör temsilcileri turizm performansının sadece turist başına elde edilen gelir veya toplam turizm geliri üzerinden değerlendirilmesinin yeterli olmayabileceğine dikkat çekti.

HESAPLAMADA YENİ GÖSTERGE
Bu yaklaşım beraberinde yeni bir ölçüm alanına ihtiyaç olduğunu da ortaya koydu. Uzmanlar “destinasyon harcaması” hesaplamasının yapılmasını ve turistlerin Türkiye’de bıraktığı paranın konaklama, yeme-içme, alışveriş, kültür ve eğlence, ulaşım, deneyim ve tur hizmetleri gibi farklı alanlar üzerinden izlenmesi gerektiğini söyledi.

Buradaki temel sorunun da “Bir turist Türkiye’ye ne kadar para bırakıyor?” değil, “Turistin bıraktığı para Türkiye ekonomisinin kaç halkasına ulaşıyor?” şeklinde olması gerektiği ifade edildi.

Bu yaklaşımın amacının otel gelirlerini azaltmak olmadığı vurgulanırken, asıl hedefin otellerde oluşan turizm gelirlerini destinasyonun diğer ekonomik aktörlerine de yaymak olduğu belirtildi.