Sezonluk personel hangi şartlarda tazminat ve işsizlik maaşı alabiliyor?

Turizm sektöründe sezonluk çalışan personelin kıdem tazminatı, işsizlik maaşı ve izin gibi hakları elde edebilmesi için belli şartların sağlanması gerekiyor.

Sabah gazetesinden Faruk Erdem’in haberine göre mevsimlik işlerde çalışanlar için belirli süreli iş sözleşmeleri hazırlanıyor ve belli bir dönem için geçerli oluyor. Aslında iş kanununa göre sözleşmesi belirli süreli olsun olmasın tüm çalışanların kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, işsizlik maaşı gibi hakları bulunuyor. Ancak bu durum mevsimlik sözleşmeler yapan çalışanlarda biraz farklı uygulanıyor.

Turizm çalışanları askıya alınıyor

Turizm çalışanları sezonluk olarak 'belli süreli sözleşme' statüsünde oluyor. Bu süre bittiğinde eğer sözleşme feshediliyorsa işsizlik maaşı hakkı kazanılıyor. Yasal dayanak ise 4447 Sayılı Yasa'nın 51'nci maddesinin ‘d’ bendi. İşsizlik maaşına hak kazanma şartlarını belirleyen bu maddenin d bendinde "Hizmet akdinin belirli süreli olması halinde, bu sürenin bitimi nedeniyle işsiz kalmak" ifadesi yer alıyor. Sözleşmesi biten sezonluk işçiler son 120 günde primlerinin ödenmesi ve son üç yılda en az 600 gün sigortalı olup işsizlik priminin de yatırılmış olması şartı ile İŞKUR'a işsizlik maaşı için başvurabilir. Fakat birçok turizm işletmesi sözleşmeyi feshetmek yerine askıya alıyor. Bu durumda bir nevi ücretsiz izin durumu ortaya çıkıyor. Dolayısıyla fesih olmadığı için de işsizlik maaşı hakkı ortadan kalkıyor. Kıdem tazminatında ise yine sözleşme önem kazanıyor. Eğer tek sezonluk bir sözleşme yapıldıysa bir yıl dolmadığı için tazminat hakkı doğmuyor. Ancak sözleşmeler yenilendiği için ya da askıya alındığı için toplam çalışmaya bakmak gerekiyor. Bu kez bir yılı geçtiği için tazminat hakkı doğuyor. Sözleşmenin askıya alındığı dönemler bu süreden sayılmıyor.

İşe dönüş mecburi

Sözleşmenin peş peşe yenilenmesi turizm çalışanlarına tazminat imkânı sağlıyor. Örneğin üç sezon beşer aylık anlaşan ya da peş peşe sözleşmesi 3 yıl yenilenen bir çalışan toplamda 15 ay çalıştığı için bir yılı doldurup kıdem tazminatını hak ediyor. Askıya alınan sözleşmelerde yeni sezon başladığında iş verenin çalışanı işe başlatma zorunluluğu bulunuyor. Eğer başlatılmazsa sözleşmeyi feshetmiş sayılacağından işverenin ihbar tazminatı ödenmesi de gerekiyor. Yargıtay 11 ayı aşan işleri mevsimlik iş olarak kabul etmiyor. Askıya alınan sözleşmelerde işçi bir sonraki dönemde çağrılmamışsa bu kez işverenin feshi anlamı taşıyacağı için ihbar tazminatı da devreye giriyor.