Avrupa Parlamentosu seçimlerine aşırı sağ damgası

Hafta sonu yapılan 720 sandalyeli Avrupa Parlamentosu seçimleri birlik genelinde sarsıntıya neden oldu. Birçok Avrupa ülkesinde aşırı sağ seçimlerde zaferle veya güçlenerek çıkarken, Avrupa’nın en büyük üç ülkesi olan Almanya’da ikinci, Fransa ve İtalya’da ise birinci parti olarak seçimlerden çıktı.

Sonuçlara göre merkez-sağdaki Avrupa Halk Partisi’nin (EPP) en büyük grup olarak kalması, merkez-soldaki Sosyalistler ve Demokratlar İlerici İttifakı’nın (S&D) ikinciliği koruması beklenirken, aşırı sağdaki iki grup olan Avrupalı Muhafazakarlar ve Reformistler (ECR) ile Kimlik ve Demokrasi’nin (ID) güç kazanacağı görülüyor. Bunlara ek olarak, bugün herhangi bir gruba dahil olmayan radikal sağ partilerin de parlamentoda temsilinin artması öngörülüyor.

Fransa’da Macron’a ağır darbe

AP’de sandalyeler nüfusa oranlı dağıtılıyor ve Almanya 96, Fransa 81, İtalya 76 sandalyeyle en fazla parlamentere sahip ülkeler.

Seçimlerin sonuçlarının en net ve hızlı biçimde hissedildiği ülke Fransa oldu. Sandık çıkış anketlerine göre aşırı sağdaki Marine Le Pen’in partisi Ulusal Birlik (RN), 2019’daki son seçimlere kıyasla 10 puan yükselişle yüzde 31,5 oy aldı.

Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’un liberal kanattaki partisi Rönesans ise yüzde 15’te kaldı. 2019 seçimlerinde de ilk iki sırayı bu partiler alsa da arada yüzde 1’den az fark vardı.

Fransa’da üçüncü sırada ise büyük bir yükselişle yüzde 14 oy alan Sosyalist Parti geldi.

BBC Türkçe’de yer alan habere göre büyük bir hezimet alan Cumhurbaşkanı Macron, parlamentoyu feshetme ve erken genel seçime gitme kararı aldı. Ülke 30 Haziran-7 Temmuz tarihlerinde seçime gidecek.

Almanya’da AfD ikinci parti

Almanya’da da en çarpıcı sonuç aşırı sağın aldığı oylardaki artış oldu. Sandık çıkış anketlerine göre muhafazakar CDU/CSU, 2019 seçimlerine yakın oy alarak yüzde 30 ile birinci parti olurken, aşırı sağ parti AfD’nin oy oranı 5 yıl öncesine kıyasla yüzde 5 artarak yüzde 16’ya yükseldi. Ülkede ikinci parti konumuna yükselen AfD’nin AP’de 17 sandalye ile temsil edilmesi bekleniyor. Başbakan Olaf Scholz’un partisi SPD ise rekor seviyede düşük oyla yüzde 14’te kaldı ve üçüncü parti oldu. Koalisyon hükümetindeki üç parti de destek kaybederken en büyük düşüşü Yeşiller yaşadı. Yeşiller’in 2019’da yüzde 20,5 olan desteği bu seçimlerde yüzde 12 seviyesine indi.

Alman kamu yayıncısı ZDF, 30 yaş altı seçmenin aşırı sağcı AfD’ye desteğinin 5 yıl öncesine göre 10 puan arttığını, Yeşiller’e desteğininse 18 puan azaldığını belirtti.

İtalya’da Meloni zaferi

İtalya, hem parlamentoda en fazla temsilciye sahip üçüncü ülke olması hem de aşırı sağın yükselişi açısından en yakından takip edilen ülkelerden oldu. Almanya ve Fransa’da iktidar partileri kayıplar alırken İtalya’da aşırı sağcı Başbakan Giorgia Meloni tam tersi bir tabloyla zaferle çıktı. Başbakan Giorgia Meloni’nin geçmişi neo-faşist haereketlere dayanan partisi İtalya’nın Kardeşleri (FdI) 2019 seçimlerinde yüzde 6,4 oyla beşinci parti olabilmişti. Meloni’nin desteği 5 yıl içinde yaklaşık 20 puan arttı ve partisi birinciliğe yükseldi. Sandık çıkış anketlerine göre FdI yüzde 26-30 bandında.

Muhalefetteki merkez sol Demokratik Parti yüzde 21-25 arası oyla ikinci oldu.

Hollanda’da sol ittifak önde

6 Haziran’da seçimlere giden Hollanda’da tahminlere göre Geert Widers’in Özgürlük Partisi (PVV) 5 yıl önceki seçimlere kıyasla büyük kazanım elde etse de ilk parti olamadı. Sonuçlar teyit edilirse yüzde 17,7 oy alan PVV, Avrupa Parlamentosu’ndaki sandalye sayısını 1’den 7’ye yükseltecek.

İşçi Partisi/Yeşil Sol ittifakı (PvdA/GL) ise yüzde 21,6 ile birinci sırada geldi. Hollanda, Avrupa Parlamentosu’nda 31 sandalyeye sahip olacak.

20 sandalyeli Avusturya, aşırı sağın ilk parti olarak çıktığı ülkeler arasında yer aldı. Özgürlük Partisi (FPÖ) tahminlere göre yüzde 27 ile ilk kez ulusal çaptaki bir seçimden birinci çıktı. Tahminler doğrulanırsa muhafazakar Halk Partisi (ÖVP) yüzde 23,5, Sosyal Demokratlar (SPÖ) yüzde 23 oy alacak.

Yunanistan'da sandık çıkış anketlerine göre iktidar partisi Yeni Demokrasi yüzde 28 oy oranı ile ilk sırada. Liberal sol kanadı temsil eden SYRIZA yüzde 15, sosyalist Pasok yüzde 13, milliyetçi, sağ-popülist Yunan Çözümü yüzde 9,5, Yunanistan Komünist Partisi yüzde 9 sularında görünüyor. Yunanistan’ın sandalye sayısı 21.

Belçika'da genel seçimlerin ardından başbakan istifa etti

Diğer yandan Belçika'da Pazar günü genel seçimler de düzenlendi. Seçimden yenilgiyle çıkan Belçika Başbakanı Alexander De Croo istifa kararı aldı. Bölünmeyi savunan Flaman milliyetçisi partiler seçimden zaferle çıktı. Kamuoyu yoklamalarının aksine ülkede aşırı sağ en büyük parti olmadı. Flaman milliyetçisi muhafazakar sağ Yeni Flaman İttifakı, seçimden birinci çıktı. İkinci sırayı aşırı sağcı Flaman Çıkarı Partisi elde etti. Sosyalistler, 21 yıl sonra oylarını arttırırken en büyük kazanımı Marksist İşçi Partisi (PVDA) elde etti.

Marksistler, aşırı sağın ardından oylarını en çok arttıran kesim oldu.