Süt beden gelişmesi için gerekli ancak yeterli mi?

     
    Okullar bu yıl oldukça sorunlu olarak açılıyor. Nedense ülkemizde her sektör ve meslek dalında bol miktarda kuyular var ve yenileri de oluşturularak bazı kişiler bunların içine taş atmakla meşguller. Hiç
    önem verilmeyen bir anlayış tarzı ise toplumun yetişmekte olan nüfusa takındığı tavırdır. Nedense bugünün çocuklarının yarın bu ülkenin ilerlemesi için çalışacakları hep göz ardı edilmektedir. Belki de böyle bir düşünce kökten yok edilmek istenmektedir, kim bilir? Çocukların gelişimi ve iyi eğitim alması ileride başarılı bireyler olması ve dolayısıyla gelişmiş toplum için mutlak bir koşuttur. Eğer bu noktada görüş birliğine varabilirsek onların fiziksel gelişimi için yapılacak çok şey olduğunu algılamak gerekir. Geçen yıl hiçbir hazırlık yapılmadan birden ortaya atılan okullarda süt dağıtımında yaşanan fiyasko nasıl iyileştirilebilir konusunda görüş bildirmek çabasındayım.
     
    Beslenme ve fiziki gelişimi sadece süt dağıtımına indirgemek yapılan hatanın ilk taşıdır. Okullara gelen öğrencilerin beslenme alışkanlıkları ve gıda gereksinimlerinin ne kadarına ulaştıkları anlaşılmadan
    ve bunlar tespit edilmeden sadece süt dağıtarak neye hizmet edilmek istendiğini anlaşılamamıştır. İşte bu kritik noktaya dikkat çekerek okullarda sadece süt yerine beslenme konusunun gündeme getirilmesi gerektiğini savunmaktayım. Bu düşüncenin arkasında sosyal devlet ve onun unsurlarını aramak ve oluşturmak amacı yatmaktadır. Çünkü süt, her ne kadar tıp camiasında sürekli tartışılsa da, bireyin özellikle kalsiyum gereksinimini karşılayacak mucizevî bir gıdadır. Bu noktada sütü doğal ve katkı maddelerinden uzak hali bahis konusudur. Yine teknolojik ilerlemelere koşut sentetik olarak imal edilen sütler konumuz dışındadır.
     
    Sadece sütü bir ders arasında öğrencilere vermekle ve bunu içen çocuğun fiziksel gelişimine katkı beklemek saf değilse yanlı bir görüştür. O zaman, hiç akla gelmeyen okul yemeğini ortaya koymak ve bu konuda gelişmeler başlatmak gerekmektedir. Süt dağıtmayı öneren kişiler neden çocukların beslenme sorununa eğilmemektedirler? Bunun kaynak sorunu olmadığını yazının sonunda kısaca vermeye çalıştığım Norveç ve İsveç örneklerinden kolaylıkla öğrenebilirsiniz. Belki de en önemli konu kaynakların nasıl kullanılacağına karar vermek ve sosyal devlet olabilmek için biraz kafa yormaktan geçiyor.
     
    Okul mutfağı planlama bakımından diğer tarzlardan ayrılmaktadır. Burada pişirmeden servis şekline kadar değişik ölçütler kullanılmak durumundadır. İlk amaç çocuklara iyi beslenme alışkanlığı  kazandırmaksa hemen sonrasında besleyici gıdaların besin değerlerinde eksilme olmadan tüketilmesi daha teknik bir konudur. İşte bu noktada ülke olarak çok geri seviyedeyiz. Aslında mutfakların bilgili
    ve deneyimli kişiler tarafından projelendirilmesi ile proje hazırlığına para ve bütçe ayrılmasıyla ve en önemlisi projelerde danışman kullanma alışkanlığı kazanarak şimdi içinde bulunduğumuz noktadan çok farklı ve üst yerlere ulaşmak olasıdır. Her konuda ilerleme her zaman olasıdır ancak bunu yönetim istiyor mu kritik bir sorudur. Okul mutfağında kullanılan demirbaş malzemelerin özellikleri, boyutları ve hatta renkleri bile çok hassas olarak hesaplanarak projeye yansıtılmaktadır. Çünkü tüm bu etkenler sonuca doğrudan katkı yapmaktadır.
     
    Yıllar önce ünlü bir kolejin mutfak danışmanlığını yaparken yönetimin bu konuda ne kadar dar görüşlü olduğunu bizzat yaşamıştım. Projeme müdahale ederek kendilerine uygun ortamı yaratmak için çok ayak diretmişlerdi. Birçok değişikliği de projenin tesliminden sonra kendileri yaptılar. Herhalde daha sonra yaptıkları değişikliklerin işe yaramadığını görmekten mutlu olmuşlardır! Ana fikir olarak projeye başlarken taze ve lezzetli gıdalar yanında görsel ve çocuklar tarafından cazip olan mönülerin pişirilebileceği tarzda planlama yapılması önemlidir. Burada belki de tek amacın çocuklara okulda doğru beslenme alışkanlıkları kazandırmak olduğu ilk sıraya yerleştirilmelidir. Bugün obezite için TV lerde kamu reklamları verilmesi yerine okullarda gıda sisteminin düzeltilmesi daha verimli ve ucuz bir yöntemdir. Ayrıca halka fayda sağlayacaktır. Okullarda fast food ve Kola
     
    benzeri gazlı içecek çeşitlerinin kesinlikle yer almaması bir diğer önemli maddedir. Mevcut durumda kantinlerde en fazla para getiren satış kalemleri ne yazık ki bu maddelerdir. Doğal sonuç olarak yönetimler ve okul işletmeleri bu gıdaların satılmasıyla elde edilecek ön ödemeler ve satış sonrası karı düşünmeye odaklanmışlardır. Dükkân başına alınacak bedeller şartları zorlamaktadır. Şimdi böyle bir ortamın artık terk edilme zamanı gelmiştir. Okullarda yetişme çağındaki çocuklara normal yemek hizmeti verilmesi ve buna uygun düzenlemelerin öne çıkartılmasında sayılamayacak kadar fayda bulunmaktadır.
     
    Aslında öncelikle yapılması gereken iş, okul mutfaklarının işlevinin önemi ele alınarak projelerin uzman kişiler tarafından hazırlanmasıdır. Projelendirme işi oldukça önemli çünkü bunu sektördeki firmalar bir şekilde daha fazla para kazanmak ve her türlü isteğe boyun eğmek durumunda oldukları için yeteri kadar yerine getirmiyorlar. Bunun yanında okul çağındaki çocukların fizyonomilerine uygun ergonomik hesapları projeye aktarmak belli bir uzmanlık gerektirmektedir. Ancak istenirse çözümler çok basit ve uygulanabilir özellikte hazırlanabilir. Yeter ki uzmanların çalışmasına olanak sağlansın, bilgi ve deneyim ön plana çıkartılabilsin.
     
    Bu konuda mutfak sektörünün paydaşları olan gıda ve cihaz üreticilerinin de paralel projeler üreterek katkı yapmaları beklenmelidir. Çarpıcı bir gerçek bugün her ne kadar turizmde açılıp saçılıyorsak da,
    güvenli gıda, doğru pişirme ve saklama, sağlık bilgisi ve temizlik bakımından olması gerekenden çok aşağı bir seviyede olduğumuz bilinen bir gerçektir. Gıda zehirlenmesi ile ilgili istatistikler saklanmasa bununla ilgili tedbirlerin alınması beklenebilir. Ancak garip bir şekilde insan sağlığına doğrudan etki yapan bu rakamlar hiç yok farz edilerek zararın boyutu büyütülmektedir. Adı ünlü bir restoran veya otelde yediğiniz bir gıda sonrası rahatsızlanıyorsanız ve bu senede birkaç kez tekrarlanıyorsa işin şekli ciddi boyutlardadır.
     
    Kısaca Norveç ve İsveç deneyimlerimi de anlatmak isterim. Okullarda yemek bedava veriliyor ancak maliyet olarak 2011 yılı belirledikleri rakam 2.65 €/cent ve bunu kamu kaynakları öğrenci adına ödüyor. Yani öğrenci ve veliler hizmeti ödedikleri vergiden kendileri ödüyor ancak okula bu hizmet için tekrar para vermiyorlar. Fiyata sabah kahvaltı, öğle yemeği ve bazı okullarda akşamüstü kahvaltı türü beslenme dâhil. Kamu hem eğitim bakanlığı hem de belediye olarak işin içinde. Bizimle tek farkı, bu insanlar çocuğun gelişimi için her türlü fikre açık. Helsinki’ de her gün 850.000 adet yemek
    pişirilerek öğrencilere servis ediliyor. İhale usulleri açık, şeffaf ve FIDIC* normlarına uygun. En düşük teklif değil en değerli teklif işi kazanıyor. Fiyatla birlikte standartlar da belirleniyor ve okullar kendi
    bünyelerinde veya yemek firmalarının ürettiklerini tekrar ısıtarak öğrencilere sunuyorlar. Ben bir tesisi ziyaretim sırasında bizzat yemek sırasında izleme olanağı buldum. İki ayrı boyda açık büfe tarzında servis istasyonları var. Yaşlara göre yemek saatlerini farklı tutmuşlar ve böylece 6-18 yaş arası tüm okul çocuklarının aynı mahalde yemek yemelerini sağlamışlar. Yemekler günlük olarak planlanıyor ve her çocuk yaşı ne olursa olsun aynı yemeği yiyor. Küçükler sıraya girip tepsilerini alıyor, en az üç kap yemek, salata, meyve ve süt alarak masalara oturuyorlar. Tam bir nezaret yok ancak izleniyorlar ve böylece kaytarma ve israf önleniyor. Doymazsa tekrar almakta hiçbir sorun yok. Yemek bitince tepsilerini bulaşıkhaneye getirip sıyırma işlemini yaparak boş tepsi ve tabakları makineye verilmeye hazır hale getiriyorlar. Verilen eğitimi incelerseniz, aslında yemek servisi ile aşağıdaki kazanımlar da çocuğa verilmekte:

    1. Doğru beslenme alışkanlıkları,

    2. Sosyal eşitliğe uygun aynı yemeği yeme ve paylaşım,

    3. Sıraya girerek kendi işini görme becerisi,

    4. Çöpleri sıyırırken tüketimde nasıl davrandığını izleme becerisi.

    Zaten bu nedenlerle hem Norveç hem İsveç en fazla doğa dostu programları uygulayan iki ülkedir.
     
    *FIDIC :
    (Federation Internationale des Ingenieurs Conseils)
    Uluslararası Danışman (Müşavir) Mühendisler Federasyonu

    Turistik Tesisler Proje Danışmanı
    Serdar Sağlamtunç / FCSI

    Kullanıcı Yorumları

    Kayıtlı yorum bulunamadı...

    Yorum ekleyin



    Adınız :  

     

    Güvenlik Kodu :
    Yenile


     
    Yazarın diğer yazıları :
    Gıda zehirlenmesi mi, insan canının ucuzluğu mu?
    İşler tıkırında
    Mı, mi, mu , mü????
    Ütopik bir deneyim: Sinerji
    İletişim bir aldatmaca mı?
    Depreme karşı ne yapmalıyız?
    Kısa bir fiyat ve değer analizi:
    Nedeni sorgulamak
    Dayanılmaz hafiflik
    Hayır! Ticaret bu değil
    Hayır! Turizm bu değil!
    Savurganlık adına
    Hava-su-gıda
    Aynı dili konuşarak anlaşamamak
    FCSI Nedir?
    Turizm ve Ötesi
    Yatırımcı projeye başlarken nelere dikkat etmeli?
    TESİSLER İÇİN KARAR VERME SÜRECİ
    FUARLAR VE SERGİLENEN UMUTLAR
    TABİAT VE İNSAN
    Bir tesis kaç yıldız olmalı?
    BİR FELAKETİN ARDINDAN
    Yatırımcı neyin farkında olmalı?
    TURİSTİK TESİSLERDEKİ TEMEL SORUNLAR
    İSTANBUL’ U İZLİYORUM GÖZLERİM AÇIK
    TURİSTİK TESİSLERDE DANIŞMANLIK HİZMETLERİ
    MUTFAK VE ÇAMAŞIRHANE PROJELENDİRMESİ: 1
    MUTFAK VE ÇAMAŞIRHANE PROJELENDİRMESİ-2
    OTELDEN BİR KESİT: BİNANIZIN RUHSAL DURUMU NASIL?
    Yeşil proje ne anlama geliyor?
    Yatırım için görüşler...
    Otel ve endüstriyel tesis projelendirmesinde inovasyon
    Fiyat - değer ilişkisine devam
    Turizm, yollar, kazalar...
    Yatırım ve kazanç ekseni
    Deprem felaket mi, yoksa yaradanın verdiği ceza mı?
    Danışman bir projeye ne kazandırır?
    Anlattıklarınız karşınızdaki kişinin algı seviyesiyle sınırlıdır
    Sürdürülebilirlik sürdürülebilir model
    Turizmde danışmanlık
    Ne anlıyoruz, ne anlatmaya çalışıyoruz
    Yine bir felaket mi?
    Okul sütü
    Olimpiyat oyunları: Spor mu finans mı?
    Toz duman
    Toz duman - 2: İnsan sağlığına ne zaman duyarlı olacağız?
    Turizmde arayışlar - Teknik Boyut
    Bir tesis için para kazanmanın yolları
    Akıl iş yapma becerisini sağlar mı?
    2013 Yılı için düşünceler – 1. Kısım
    Yüzde 5 ödeyerek yüzde 95 kazanım elde etmek nasıl bir yatırım modelidir?
    2013 Yılı için düşünceler – 2. Kısım
    İllüzyon - Maji
    Rekabet
    Takım oyunu
    Kıyı alanları raporuna bakış
    Turizmde farklı çözümler
    Yeşile batmak
    Gezi ve turizm
    Başarı - başarısızlık
    TMMOB: Görülen lüzum üzerine
    Hataların bize anlattıkları
    Köprü, birbirine uzak iki yakayı birleştiren bir yapı elemanıdır
    Kazan kazan
    Tutumluluk
    Kolaycılık ve basite indirgeme
    Bireysel çözüm
    Kaos ve düzensizlik
    İstanbul 2090
    Girişimci - Entrepreneur
    Dersler
    Hukuk ne için gerekli?
    Çalışma, verimlilik ve kalite üzerine
    Enerji tasarrufu yapmak bu kadar kolay
    Turizm yapıları için geliştirilen bir çalışma modeli
    Seçimlerinize dikkat edin, hayatınızı şekillendirir
    Turizmde değişim ama nasıl?
    Turizmde işler güçler
    Sistemlerin düşünce öğretileri
    Farklı bir proje önerisi
    Geometri
    Düşünen sistemler
    Farkındalık, çözüme yol gösteren pusuladır
    Made In Turkey /Turkish Style - Türk yapımı/Türk usulü
    Yaratıcılık, zekanın işlenmiş biçimidir
    Turizmde kafa karışıklığı
    Pilavın lezzeti nereden gelir?
    Potansiyel ile iktidarsızlık arasındaki çizginin sınırı
    Altyapı sözünden ne anlıyoruz?
    Plan yapmaya gerek var mı?
    Algı yönetimi ile 'sorun' nedir, nasıl algılıyoruz?
    Yeni bir yıl 2015
    Değer nedir?
    Turizmde gerçekçi olabilir miyiz?
    Her şeyi bilen insanlar topluluğu
    Önce
    Kelimelerle kitleler aldatılabilir mi?
    Kimin eli kimin cebinde?
    Ne olsa yaparız ağabey
    Sen dedin, ben dedim, kim ne dedi?
    Turizmde sorunun bir parçası olmak mı, olmamak mı? İşte sorun bu
    Lezzet kültürel bir inceliktir
    Sağlık bilgileri
    Fıtrat mı?
    Hastane proje ve inşaatlarında neredeyiz?
    Sadece üretmek yetmez, kalite olgusunun geliştirilmesi gereklidir
    Pazarlama
    Turizm ve ticaret
    İş planı
    Ustalık nedir?
    Vasat olma çünkü…
    İş modeli geliştirme çalışması - Turizm
    Sağlıklı mutfaklar ve turizm etkisi
    Türkiye turizmden bir kazanım elde etti mi?
    Pazarla
    Kriz
    Çözüm her yerde
    Turizm nasıl kalkınabilir?
    Bilgi, deneyim ve liyakat üçlemesi
    Daha iyisi nasıl olabilir?
    Yeniden yapmak veya tadilat: hangisi daha uygun?
    Makale Arşivi
    HER HAKKI TURİZMGUNCEL.COM'A AİTTİR   ©   COPYRIGHT 2017  ||  Genel RSS  || Güncel RSS  || Sektörel RSS  ||  Marka INTERACTIVE
    Anket
    2017 sezonundan ne bekliyorsunuz?

    2016 yılı ile aynı olur
    2016'nın üzerine çıkarız
    2016'daki sayılara bile ulaşamayız
    Ücretsiz Abone Olun